Yukarı Çık

Aromaterapi Nedir

Aromaterapi, fitoterepinin bir tamamlayıcı bölümüdür. Fitoterapi, bitkilerle (tıbbi çaylar, şurup, eliksir vb) veya bitkilerin özüyle (kapsül, tablet formları) uygulanan ‘bitkisel tedavi’ biçimidir.

Aromaterapi ise bitkilerde bulunan sabit ve uçucu yağlarla yapılan tedavi sistemine verilen addır. Bitkisel öz yağların kişinin fiziksel, duygusal ve ruhsal sağlığı ve güzelliği için bedene uygulanması sanatıdır. Koruyucu özellik taşıyan, bunun yanında bazı hastalıklarda tedavi destekleyici ve tamamlayıcı olarak kabul edilmektedir.

Kelime aroma olmasına ve çoğunlukla ‘kokuyla iyileştirme’ veya ‘iyi hissetme’ anlaşılmasına rağmen aslında ‘herbal terapi’ uzantısı olan farklı bir tamamlayıcı tıp dalıdır.

Vücutta oluşan zihinsel ve fiziksel sorunları gidermek, vücut sağlığını ve zindeliğini korumak için kullanılan oldukça etkili bir yöntemdir.

Aromaterapi yağları kas ağrılarından, soğuk algınlığına ve adet sancılarına kadar birçok tedavide kullanılır. Yatıştırıcı veya uyarıcı, ağrı giderici veya kas gevşetici, zehir atıcı, nefes açıcı, sinir sistemini dengeleyici, depresyon ve uykusuzluk giderici, hafızayı güçlendirici, hücre yenileyici gibi etkileri bulunur.

Bitki yağları banyo suyuna eklenir, masajla cilde uygulanır, teneffüs edilir veya odaya sıkılır. Yağları kullanma alanına göre kullanım yolları da değişiyor.

Aromatik kokular, burun yoluyla solunduğu zaman koku hücreleri vasıtasıyla beyni ve sinir sistemini etkilerler. Terapötik, psikolojik ve fizyolojik etkilere sahip hastalıkları önleyebilen ve tedavi edebilen yağlardır.

150 civarında aromatik yağ var. Bu yağlar mikrop öldürücü, antiviral, iltihap kurutucu, ağrı kesici, antidepresan, balgam söktürücü, uyarıcı, sakinleştirici, hazmı kolaylaştırıcı ve idrar söktürücü özelliklere sahip.

Aromatik yağlardan azami faydayı sağlamak için tamamen doğal yağlar kullanılmalı, sentetik olarak üretilen yağlar işe yaramaz.

Saf uçucu yağlar, bitkilerin çiçek, kok, gövde, reçine veya kabuklarından; distilasyon, sıkma, ekstraksiyon, maserasyon ve emilme metodlarıyla damıtılarak elde edilirler. Örneğin 4.000 kg gülden1 kg gül uçucu yağı elde edilmektedir. Bu sebeple fiyatı pahalıdır. Burada önemli bir konuya değinmek isterim. Genellikle aktarda ‘gül yağı’ adı altında veya diğer isimlerle büyük boylarda (20-50 ml vb) satılan uçucu yağlar maalesef gerçek uçucu yağ değildir. Çünkü 20 ml gül yağını, orjınal 1ml saf gül yağı fiyatının 5 hatta 10 katı düşük fiyata satmaktadırlar. Bilinçsizce raflarda duran bu yağların hiçbir tedavi etkisi bulunmamaktadır. İçerikleri ayçiçeği ve pamuk yağından oluşup bir kaç damla sentetik gül esansı vardır.

Tedavide mutlaka doğal-saf uçucu yağları kullanmalıyız. Satın alırken de kapalı küçük (1 ml, 5ml,10 ml) koyu renkli güneş geçirmeyen kahverengi veya mor camlarda olanları almalıyız.

Uçucu Yağlar Nasıl Elde Edilir?

Destilasyon

Tarihte İlk defa su buharı ile damıtmayı (destilasyon) İbn-i Sina MS1.000 yılında gerçekleştirmiştir.

Destilasyon günümüzde yaygın olarak kullanılan bir metottur. İnce kıyılan aromalı bitki drogu, içi damıtılmış suyla dolu olan destilasyon balonuna konur ve alttan ısıtılınca bitkinin birleşimindeki eter yağı (uçucu yağ) çözülerek gaz haline gelir. Gaz haline gelen eter yağı, etrafında soğuk su akıntısı olan bir borudan (kondensör) geçirilince tekrar sıvılaşır ve özel bir balonda (cam balon) toplanan eter yağı elde edilir.

Su buharı ile damıtılmada aşırı sıcak ve yüksek basınç eter yağının kalitesini düşürür.

Yağda bekletme (enfleurage)

Bu metot destilasyondan çok farklıdır. Burada çok narin olan çiçeklerinden uçucu yağ elde etmek için bu metot kullanılır. Cam üzerine yayılan tereyağı üzerine bir sıra çiçek dizilir ve onun üstüne tekrar tereyağı yayılır ve üzerine çiçek dizilir ve buna 5-6 kat oluncaya kadar devam edilir. Bitkinin türüne göre bu 1-4 hafta bekletildikten sonra destilasyonu yapılır. Bu metotla elde edilen uçucu yağ, en kaliteli olandır, fakat bu metot çok pahalı olduğundan pek kullanılmaz.

Solventle (kimyasal çözücü) uçucu yağ elde etme

Solventle uçucu yağı elde etme, çok ucuz ve basit bir yöntemdir. Uçucu yağ içeren bitki drogları, ince kıyıldıktan sonra içi Solventle dolu cam balona konur ve destilasyonu yapılır.

Solvent, genellikle heksan veya petrol türevi gibi zehirli kimyasal çözücüler olduğundan, bunların destilasyondan sonra uçucu yağdan ayrılması yüzde yüz mümkün olmamaktadır. Bu sebeple kullanılmaları mahsurlu olabilir.

Soğuk baskı ile elde edilen uçucu yağlar

Bu metotla meyve kabuklarından uçucu yağ elde edilir. Bunların başında portakal, greyfurt, limon, mandalina, bergamot ve turunç kabuklan gelir. Meyve kabuklarının ilaçlanmamış meyvelerden olması gerekir. Aksi halde faydadan çok zarar verebilir. Günümüzde ilaçlanmamış turunç bulmak adeta imkânsızdır, bu nedenle bu konu çok önemlidir. Bu tür uçucu yağların organik meyvelerden üretilmesi gerekir. Alırken bu noktaya dikkat edilmelidir.